Ev Dersleri, Ev Ödevleri
Duyurular: Sitemize üye olarak sınırsız yararlanabilirsiniz. Her türlü dökümana ulaşabilmek için üye olmalısınız...
 
*
Hoşgeldiniz, Ziyaretçi.Lütfen giriş yapın veya kayıt olun. 29 Temmuz 2014, 18:49:11


Kullanıcı adınızı, parolanızı ve aktif kalma süresini giriniz


Sayfa: [1]   Aşağı git
  Yazdır  
Gönderen Konu: Mirim Çelebi Kimdir?  (Okunma Sayısı 673 defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.
Site Yöneticisi
Yönetici
Üye Bilgileri Kahraman Üye
*****

Teşekkür Aldı 23
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Üye ID: 1

Kayit tarihi 06 Temmuz 2013, 13:20:57

Nerden: Adıyaman
Mesaj Sayısı: 2133



Üyelik Bilgileri
« : 18 Temmuz 2013, 15:36:54 »

Aldiginiz belgeler için lütfen tesekkür ederim yazmayi çok görmeyin......

MÎRİM ÇELEBİ

Mirim Çelebi Kimdir?
(ö. 931/1525) Osmanlı matematik ve astronomi âlimi.

Mîrim (Mîrem) Çelebi, Osmanlı döneminde Kadızâde-i Rûmî ve Ali Kuşçu'dan sonra yetişen en önemli matematikçi-astronomlardan biridir. Asıl adı Mah-mud'dur. Kadızâde'nin oğlu olan dedesi Muhammed Semerkant'ta Ali Kuşçu'-nun kızıyla evlenmiş, fakat erken yaşta vefat etmişti. Mîrim Çelebi'nin babası Kutbüddin Muhammed, dedesi Ali Kuşçu ile birlikte İstanbul'a gelerek burada Hocazâde Muslihuddin Efendi'nin kızıyla evlendi ve bu evlilikten Mîrim Çelebi doğdu. Kutbüddin Muhammed'in de Bursa Manastır Medresesi müderrisi iken oldukça genç yaşta ölmesi üzerine Mîrim Çelebi'yi dedesi Hocazâde yetiştirdi ve onun Sinan Paşa gibi âlimlerden ders almasını sağladı. Önceleri Gelibolu, Edirne, Bursa ve İstanbul medreselerinde müderrislik yapan Mîrim Çelebi, özellikle matematik ve astronomi alanında döneminin en büyük otoritesi olduktan sonra II. Bayezid tarafından saraya davet edildi ve ona riyâziyyât okuttu. Yavuz Sultan Selim döneminde Anadolu kazaskerliğine getirildiyse de (925/1519) kısa bir süre sonra 100 akçe maaşla emekliye sevke-dildi. Hayatının sonlarına doğru hacca gitti ve dönüşünde Edirne'ye yerleşti. Burada vefat etti (931/1525) ve Tunca kıyısındaki Kasım Paşa Camii'nin hazîresine gömüldü.

Tarih ve edebiyat alanlarında da söz sahibi olan Mîrim Çelebi, ilmî zihniyet itibariyle dedeleri Kadızâde-i Rûmî ile Ali Kuşçu'nun temsilcisi oldukları Semerkant matematik-astronomi okulunun çizgisini takip ediyordu. Ancak Özellikle optik (ilm-i menâzir) alanında yazdığı Risale fi'1-hûle ve kavsi kuzah adlı eserinde görüldüğü gibi ilmî yöntemde daha çok İbnü'1-Hey-sem'in riyâzî-tabiî ilimlerde uyguladığı sentez yöntemini (terkib) benimsemişti. Bu da onun, Kadızâde'nin saf riyazihen-desî yönelimiyle Ali Kuşçu'nun kelâmî-riyâzî bakış açısını kısmen terkettiğini göstermektedir.[814] Eserlerinden anlaşıldığı üzere klasik İslâm kültüründeki farklı ilmî tavırlardan haberdar olan Mîrim Çelebi fizikçiler, matematikçiler ve kelâmcılarla İbnü'l-Heysem ve Kemâleddin el-Fârisî'nin yanında özellikle İbn Sînâ ile Fahreddin er-Râzî'nin görüşlerini olumlu veya olumsuz her anlamda dikkate almış, bu arada hem kendi görüşlerini ve tercihlerini ortaya koymaktan çekinmemiş, hem de matematik ilimlerinin teknik ayrıntılarına özgün katkılarda bulunmuştur. Mîrim Çelebi'nin günümüze ulaşan eserleri çoğunlukla astronomi, astroloji ve optik alanlarına aitse de iyi bir matematikçi olması sebebiyle incelediği konuları daima geniş şekilde matematik tahlillerle ele almıştır. Nitekim Kadızâde'nin Şerhu'l-Mülahhaş ü Vmi'J-heye adlı eserinin "tedârîs [815] konusunu işleyen kısmını incelediği çalışmasında bu sorunu matematik yardımıyla çözmüştür.[816]

Eserleri.

1. Düstûrü'î-C'amel ve taşhî-hu'1-cedvel. Zîc-i Uluğ fîey'in Farsça şerhidir. II. Bayezid'in emriyle 904 (1499) yılında tamamladığı bu eserinde Kâşî'nin Zîc-i Hâkanîsinden ve Ali Kuşçu'nun daha Önceki Zîc-i Uluğ Bey Şerhi'nden de İstifade eden Mîrim Çelebi didaktik bir üslûp uygulamış ve 1 derecelik yayın sinüsünü hesaplamak için örneklerle beş ayrı çözüm yolu göstermiştir.[817] Onun bu çalışmasında ayrıca trigonometrik ifadelerin değerleriyle özel olarak ilgilendiği ve özgün sonuçlara vardığı görülür. [818]

2. Şerhu'l-Fethiyye fî Hlmi'l-heye. Ali Kuşçu'nun, hey'et ilminde İbnü'I-Hey-sem'in riyâzî-tabiî ilimlerde uyguladığı bir yöntemle saf matematik [819] ve saf fizik [820] astronomi geleneklerini bir araya getirerek kurduğu ilm-i hey'eti Aristoteiesçi ilkelerden temizlemek amacıyla yapı-bozuma uğrattığı er-Risâletü'1-Fethiyye adlı önemli eserinin şerhidir.[821] Mîrim Çelebi bu şerhinde, Ali Kuşçu'nun vazgeçtiği İbnü'l-Heysemci çizgiyi Risale ü'l-hâîe ve kavsi kuzah adlı eserinde yaptığı gibi kısmen takip etmiştir. Onun Taşköprizâde Ahmed Efendi'ye el-Fethiyye'y okuturken yazdığı bu şerh (925/1519) Osmanlı medreselerinde yardımcı ders kitabı olarak da kullanılmıştır. Bunun sebebi, Ali Kuşçu'nun öğrencisi Gulâm Sinan'ın aynı eser için kaleme aldığı Fethu'l-fethiyye İsimli şerhe oranla [822] daha pratik ve daha teknik olmasıdır. Mîrim Çelebi ayrıca şerhine bir zeyil yazacağını ve burada Utarid'e (Merkür) ait modelle [823] aya ait modele [824] ilişkin sorunları inceleyeceğini belirtmiştir. Bu kayıt -her ne kadar zeylin henüz bir nüshası tesbit edilememişse de- Mîrim Çelebi'nin Copernicus astronomisine giden yolda dedesi Ali Kuşçu gibi klasik astronominin en önemli iki sorunuyla uğraştığını, hatta onun bu konudaki çalışmalarını sürdürdüğünü göstermektedir. [825]

3. Risale fi'1-hâle ve kavsi kuzah.[826] Eserde görme olayı ve şartları, ışık, ışığın yayılması ve kırılması, renkler, gök kuşağı ve hâlenin oluşumu ile bunların optik özellikleri incelenmiştir.[827] Hüseyin Gazi Topdemir bu risaleyi bir makalede ele alarak değerlendirmiştir.[828]

Mîrim Çelebi'nin astronomi alanındaki diğer eserleri rub'u'l-müceyyeb, rub'u'ş-şikâzî ve zerkâle adlı aletlerle takvim, kıble tayini ve diğer bazı meseleler üzerine kaleme alınmış hacimli risaleler şeklindedir.[829] Ayrıca döneminin yönelimine uyarak eî-Maküsıd fi'î-ihtiyârât [830] gibi bazı astroloji eserleri de telif etmiştir.[831] Bunun yanında bir de Münyefü'ş-şoyyddîn ti'l-âv adlı bir çalışması bulunmaktadır.[832]

Bibliyografya :


Taşkoprizâde, eş-Şekıâ'ik, s. 327-328; a.mlf., Miftâhu's-sa'âde, Beyrut 1985, 1, 349; Mecdî, Şekâik Tercümesi,s. 338-339;Keşfü'z-zıınûn, ], 866, 867,870, 872,881; II, 966,1236; Suter. Dİe Mathematİker, s. 188; SicüU Osmânî.N, 310; Salih Zeki, Âsâr-iBakiye, İstanbul 1329,1, 199-200; Osmanlı Müellifleri, III, 298-299; Storey. Persian Lİterature, Il/I, s. 79-80; Brockelmann, CAL, II, 447;SuppL,II, 665; hâhu'l-meknûn, II, 472; HediyyetüVarifin, II, 412; Abdülhak Adnan Adıvar, Osmanlı Türklerinde İlim (haz. Aykut Kazancıgil -Sevim Tekeli), İstanbul 1982, s. 61-63; G. Saliba, A History ofArablc Astronomy: Pianetary Theories during the Golden Age of İslam, New York 1994, s. 282-284; Ekmeleddin insanoğlu v.dğr.. Osmanlı Astronomi Literatürü Tarihi, İstanbul 1997, I, 33-34, 90-101; Aydın Sayılı, "Bir İlim Adamımızın Adı Üzerine", TTK Bildiriler, VII (1970], II, 547-553; Hüseyin Gazi Topdemir, "Mîrim Çelebi'nin Gökkuşağı ve Hâlenin. Oluşumu Adlı Optik Kitabı Üzerine Bir Değerlendirme", AÜ Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi: OTAM, sy. 13, Ankara 2002, s. 75-89; Yaşamları oe Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul 1999, II, 215-216; İhsan Fazlıoğlu, "İlm-i Menâzır", DİA, XXII, 132.
Kolay Erisim
Bu Sayfayi Paylas
Facebook'a Ekle Twitter Ekle Google Ekle Yahoo Ekle Del.icio.us Ekle Stumbleupon Ekle Technorati Ekle Digg Ekle Furl Ekle Newsvine Ekle Reddit Ekle Linkedin Ekle Friendfeed Ekle

Size ait herhangi bir belge veya ihlal varsa lütfen bildirin. Ihlal Bildir

« Son Düzenleme: 26 Temmuz 2013, 14:47:18 Gönderen: Yönetici »
Moderatöre Bildir   Kayıtlı
Ramazan OGLU
Site Yöneticisi
*****
*
Offline Pasif

Mesajlar: 3906


View Profile
Re: Mirim Çelebi Kimdir?
« Posted on: 29 Temmuz 2014, 18:49:11 »

 
 
Merhaba ziyaretçi. Öncelikle sitemize hosgeldiniz. Ben site yönetici olarak siteden sinirsiz yararlanmaniz için sitemize üye olmanizi öneririm.

giris  kayit
Logged
Ömer Faruk
Üye Bilgileri Acemi Üye
**

Teşekkür Aldı 0
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Üye ID: 13

Kayit tarihi 18 Temmuz 2013, 21:52:33

Nerden: Hatay
Yas: 16
Mesaj Sayısı: 11


Üyelik Bilgileri
« Yanıtla #1 : 18 Temmuz 2013, 23:28:18 »

teşekkür  Peynir Peynir Peynir
Moderatöre Bildir   Kayıtlı
Site Yöneticisi
Yönetici
Üye Bilgileri Kahraman Üye
*****

Teşekkür Aldı 23
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Üye ID: 1

Kayit tarihi 06 Temmuz 2013, 13:20:57

Nerden: Adıyaman
Mesaj Sayısı: 2133



Üyelik Bilgileri
« Yanıtla #2 : 24 Temmuz 2013, 13:26:52 »

Asıl adı Mahmut olup 16. Yüzyılda yaşamış tanınmış Osmanlı matematik ve astronomi alimlerindendir. Dedesi ünlü Ali Kuşçu'dur. İstanbul'da doğdu. Medreselerde okudu ve Şehzade Bayezid'in şehzadeliği zamanında hocalık etti ve onun zamanında önemli makamlarda görev aldı. Daha sonraları I. Selim tarafından Anadolu Kazaskerliği'ne atandı. Uluğbey'in ünlü "Zeyç" ini farsça şerhetmiştir.. Aynı zamanda büyükbabası Ali Kuşçu'nun astronomi ile ilgili "Fethiye" adlı risalesini şerhetmiştir. Matematik ve astronomi ile ilgili yedi sekiz risalesi daha vardır.
Moderatöre Bildir   Kayıtlı
Lale Hangar
Üye Bilgileri Kıdemli Üye
****

Teşekkür Aldı 1
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bayan
Üye ID: 14

Kayit tarihi 19 Temmuz 2013, 16:13:27

Nerden: Uşak
Yas: 24
Mesaj Sayısı: 281



Üyelik Bilgileri
« Yanıtla #3 : 26 Temmuz 2013, 14:44:50 »

Elinize sağlık çok emek vermişsiniz. teşekkür ederim
Moderatöre Bildir   Kayıtlı
Fatoş
Üye Bilgileri Acemi Üye
**

Teşekkür Aldı 0
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bayan
Üye ID: 15

Kayit tarihi 27 Temmuz 2013, 12:27:19

Nerden: İstanbul
Yas: 19
Mesaj Sayısı: 10



Üyelik Bilgileri Site
« Yanıtla #4 : 27 Temmuz 2013, 12:27:53 »

TESEKKÜR EDERİM
Moderatöre Bildir   Kayıtlı

Evdersleri.com


Google Words: Mirim Çelebi Kimdir? Dosyasi, Mirim Çelebi Kimdir? Belgesi, Mirim Çelebi Kimdir? Programi, Mirim Çelebi Kimdir? Oyunlari, Mirim Çelebi Kimdir? Download, Mirim Çelebi Kimdir? Resimleri, Mirim Çelebi Kimdir? Hikayeleri, Mirim Çelebi Kimdir? Haberleri, Mirim Çelebi Kimdir? Indir, Mirim Çelebi Kimdir? Yükle, Mirim Çelebi Kimdir? Videosu, Mirim Çelebi Kimdir? Arsivi, Mirim Çelebi Kimdir? Albümü,
Sayfa: [1]   Yukarı git
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

Benzer Konular
Konu Başlığı Başlatan Yanıtlar Görüntülenme Son Mesaj
Sultan Mehmed Çelebi Han
Osmanlı Padişahları
Site Yöneticisi 3 735 Son Mesaj 26 Temmuz 2013, 14:43:10
Gönderen: Lale Hangar
Sultan Mehmed Çelebi Han
Osmanlı Padişahları
Ramazan OĞLU 2 3741 Son Mesaj 07 Şubat 2014, 19:57:42
Gönderen: Site Yöneticisi
Emir Çelebi Kimdir
D - E - F - G
Site Yöneticisi 1 568 Son Mesaj 26 Temmuz 2013, 14:44:17
Gönderen: Lale Hangar
Hızır Bey Çelebi Kimdir
Ğ - H - İ - I
Site Yöneticisi 1 396 Son Mesaj 26 Temmuz 2013, 14:43:25
Gönderen: Lale Hangar
Ahmet Çelebi Kimdir
A - B - C - Ç
Site Yöneticisi 1 509 Son Mesaj 26 Temmuz 2013, 14:44:10
Gönderen: Lale Hangar
Mirim Çelebi Hakkında Bilgi
J - K - L - M
Site Yöneticisi 1 454 Son Mesaj 26 Temmuz 2013, 14:44:25
Gönderen: Lale Hangar
Evliya Çelebi Kimdir
D - E - F - G
Site Yöneticisi 0 141 Son Mesaj 31 Mayıs 2014, 16:29:18
Gönderen: Site Yöneticisi

|Site Map | Arsiv | Wap | Wap2 | Wap Forum | XML | Urllist | Sitemap | Rss
MySQL Kullanıyor PHP Kullanıyor Powered by SMF 1.1.19 | SMF © 2011, Simple Machines | Sitemap

Yandex.Metrica
XHTML 1.0 Uyumlu! CSS Uyumlu! Dilber MC Theme by HarzeM
Bu Sayfa 0.045 Saniyede 24 Sorgu ile Oluşturuldu (Pretty URLs adds 0.012s, 2q)